SchatbaarScan een object
☰ MenuEcht of nagemaakt?

Echt of nagemaakt?

Zo herken je kopieën en vervalsingen

Van bijna alles wat verzameld wordt, bestaan kopieën: soms eerlijk als decoratie bedoeld, soms om te bedriegen. Met deze kenmerken kom je een heel eind. Twijfel je, laat het dan beoordelen of scan het met Schatbaar.

Altijd eerst: de algemene kenmerken

  • Slijtage op de logische plekken: waar het werd vastgepakt, waar het op stond, waar het werd schoongemaakt. Gelijkmatige slijtage overal is verdacht.
  • Patina ontstaat langzaam en zit het dikst in de diepte. Kunstmatig patina (zuur, verf, roet) zit vaak overal even dik en laat los bij wrijven.
  • Gereedschapssporen: handwerk is net niet regelmatig. Machinale schroefdraad, kruiskopschroeven en strakke gietnaden horen bij later werk.
  • Te mooi om waar te zijn: zeldzaam, compleet, goedkoop en zonder herkomst is de klassieke combinatie bij vervalsingen.
  • UV-lamp: lijm, nieuwe verf en restauraties lichten vaak anders op dan het origineel.

Munten

  • Wegen en meten (0,01 gram): vervalsingen wijken vaak af in gewicht of diameter.
  • Gegoten in plaats van geslagen: korrelig oppervlak, zachte details, gaatjes en een naad op de rand.
  • Magneet: goud, zilver en koper zijn niet magnetisch; veel kopieën wel.
  • Verguld of verzilverd: let op afgesleten plekken waar een andere kleur doorkomt.
  • Veel kopieën van daalders, dukaten en Romeinse munten worden als "vondst" verkocht.

Bekijk het register ›

Zilver

  • Valse of verplaatste merken: merken uit een oud, kapot stuk worden soms in een nieuw stuk gezet; kijk naar soldeernaden rond het merk.
  • Verzilverd metaal heeft vaak aanduidingen als EPNS, A1 of 90 en de onderlaag komt door op slijtplekken.
  • Merken horen bij elkaar te passen: jaarletter, stad en meester uit dezelfde tijd en plaats.

Bekijk het register ›

Delfts aardewerk en porselein

  • Souvenir-Delfts uit de 20e eeuw heeft een harde, witte scherf, een perfect egaal glazuur en vaak een gedrukt in plaats van geschilderd decor.
  • Oud Delfts heeft een zachte, gekleurde scherf die bij schilfers aan de rand zichtbaar is.
  • Porseleinmerken zoals de gekruiste zwaarden van Meissen en Chinese keizersmerken zijn heel vaak nagemaakt; beoordeel de scherf, de voetrand en de schildering.

Bekijk het register ›

Tegels

  • Nieuwe tegels in oude stijl zijn vaak dun en overal even dik, met een strakke, machinale achterkant.
  • Kunstmatig craquelé is te regelmatig; echte oude tegels hebben slijtage aan de randen en specieresten.

Bekijk het register ›

Steengoed en baardmannen

  • In de 19e eeuw werden veel oudere kruiken en kannen nagemaakt in historiserende stijl, later volgden replica's.
  • Kopieën zijn vaak te scherp, te schoon en hebben een te regelmatige zoutglazuur.

Bekijk het register ›

Koper, messing en tin

  • Kandelaars en vijzels met jaartallen zijn in grote aantallen nagemaakt; het jaartal bewijst niets.
  • Kopieën zijn vaak dunwandig gegoten, met machinale schroefdraad en een egaal donker gemaakt oppervlak.
  • Bij tin: let op het jaartal in het merk (meestal het jaar van het meesterschap) en op Britannia-metaal (hard en glanzend).

Bekijk het register ›

Tabaksdozen

  • Veel 20e-eeuwse kopieën hebben geëtste in plaats van gegraveerde lijnen: geëtst is gelijkmatig diep, gegraveerd wordt smaller aan het eind van een lijn.
  • Let op een te nieuw scharnier en slijtage die niet bij het gebruik past.

Bekijk het register ›

Haardplaten

  • Een naslag (afgietsel van een oude plaat) is iets kleiner dan het origineel, omdat gietijzer krimpt, en de details zijn vager.
  • Nieuw gietijzer is gladder en heeft een schone, regelmatige achterkant.

Bekijk het register ›

Kachels

  • Sommige klassiekers, zoals de Petit Godin, worden nog steeds nieuw gemaakt.
  • Let op gelaste reparaties in gietijzer, opnieuw aangebrachte emaille en vervangende onderdelen; die bepalen veel van de waarde.

Bekijk het register ›

Glas

  • Roemers en bokalen zijn in de 19e en 20e eeuw veel nagemaakt.
  • Kijk naar slijtage aan de voetrand, een ruw pontilmerk en de gravure: diamantpunt, rad of stippel horen bij hun eigen tijd.

Bekijk het register ›

Bodemvondsten

  • Online worden veel "bodemvondsten" verkocht met kunstmatige corrosie, vooral Romeinse munten, fibula's en ringen.
  • Echte bodemvondsten hebben een herkomst; vraag naar vindplaats en melding.
  • In Nederland geldt een meldplicht voor archeologische vondsten.

Bekijk het register ›

Twijfel je? Scan het met Schatbaar (eerste scan gratis)