Schatbaar
Vingerhoeden dateren
Van middeleeuwse bijenkorf tot zilveren souvenir · determinatiekaart

Per periode
Middeleeuwen tot ca. 1450
- Gegoten van koperlegering, laag en dik, met een ronde top: de bijenkorfvorm.
- De putjes met de hand ingeslagen, vaak in een spiraal of onregelmatig. Ook naaiersringen zonder top.
Late middeleeuwen en 16e eeuw ca. 1450–1600
- Neurenberg wordt het grote centrum. Hoger model, de putjes regelmatiger, vaak in een spiraal of in rijen.
- Soms een gladde band onderaan met een merkje of kartelrand.
17e eeuw 1600–1700
- Gedreven messing in plaats van gegoten; hogere, slankere vorm. Nederland is een belangrijke maker en exporteur.
- Ook zilveren vingerhoeden met gegraveerde band, naam of jaartal.
18e eeuw 1700–1800
- Dunner metaal, kleine regelmatige putjes, vaak al met een machine gezet.
- Versierde band, soms een tekstje; zilveren vingerhoeden als geschenk.
19e en 20e eeuw na 1800
- Fabrieksmatig: zilver (vaak met keurmerk op de band), messing, staal, later aluminium en kunststof.
- Souvenir- en reclamevingerhoeden; Engelse fabrikanten als Charles Horner.
Waar let je op?
- Gegoten en dik = meestal vóór 1600. Gedreven en dun = later.
- Bijenkorfvorm met ronde top = middeleeuws. Hoge, rechte vorm met platte top = vanaf de 17e eeuw.
- Zilver: kijk naar de keurmerken op de band (zie Zilvermerken).
Stappenplan
- Gegoten of gedreven?: Dik en zwaar, ruwe binnenkant = gegoten, meestal vóór 1600. Dun en licht = gedreven, 17e eeuw of later.
- De vorm: Laag en bol = middeleeuws. Hoger en recht = 16e–17e eeuw. Strak en dun = 18e eeuw en later.
- De putjes: Groot en onregelmatig = met de hand. Klein en regelmatig = machinaal, 18e eeuw en later.
- De band: Gladde band met kartel of tekst = 17e eeuw en later.
- Het metaal: Messing en brons in alle tijden; zilver vooral vanaf de 17e eeuw; staal, aluminium en kunststof 19e–20e eeuw.
Meer voorbeelden en het zoekbare register: schatbaar.nl/vingerhoeden.html · Wat is het waard? Scan het op schatbaar.nl