Schatbaar
Gespen, sleutels en ringen
Veelgevonden metaal uit de bodem · determinatiekaart

Per periode
Middeleeuwen tot 1500
- Gespen: gegoten koperlegering, ovaal of D-vormig, vaak met een gespplaat aan de riem.
- Sleutels met een holle steel (voor een pen in het slot) en eenvoudige baard.
- Ringen: bronzen en zilveren vingerringen, soms met een ingegraveerde tekst of een eenvoudige zegel.
16e en 17e eeuw 1500–1700
- Dubbele gespen (achtvormig) en kleine schoengespen.
- Sleutels met massieve steel en een ingewikkelde baard; versierde oog.
- Zegelringen met wapen of huismerk, gouden ringen met email of steen.
18e eeuw 1700–1800
- Grote schoengespen en kniegespen in messing, zilver of staal; rond 1800 verdwijnen ze door veters.
- Sleutels steeds fijner bewerkt; ringen met stenen en haarwerk.
19e en 20e eeuw na 1800
- Gestanste riem- en uniformgespen, fabriekssleutels (na de cilindersloten van de 19e eeuw), gouden en doublé ringen.
Waar let je op?
- Gegoten en dik = meestal ouder; gestanst uit plaat = 19e eeuw en later.
- Holle sleutelsteel = vroeg; massief en met een fijne baard = later.
- Een ring met keurmerk dateer je via de zilver- en goudmerken.
Stappenplan
- Soort: Gesp, sleutel of ring?
- Maakwijze: Gegoten, gesmeed of gestanst.
- Vorm: Vergelijk de vorm met gedateerde stukken in het register.
- Merken: Kijk naar keurmerken, maker- of stadsmerken.
- Melden: Bijzondere bodemvondsten meld je bij de gemeente of provincie.
Meer voorbeelden en het zoekbare register: schatbaar.nl/gespen.html · Wat is het waard? Scan het op schatbaar.nl