Schatbaar
Glazen flessen dateren
Kelderflessen, schaftflessen, uienflessen · determinatiekaart

Per periode
Vroege flessen tot ca. 1650
- Kleine flessen van groenig glas; vierkante kelderflessen die met meerdere tegelijk in een kist pasten.
Schaftflessen ca. 1650–1690
- Donkergroen tot bijna zwart dik glas; bolle buik met lange hals (schaft-en-bol) en een opgelegde ring onder de mond.
Uienflessen ca. 1690–1740
- De uienfles: breed, laag en rond met een korte hals; het bekende 18e-eeuwse model, ook veel op VOC-schepen.
- Rond 1725–1760 overgangsvormen die hoger en rechter worden.
Cilinderflessen ca. 1740–1830
- Steeds hoger en rechter, tot de cilindrische fles die goed op zijn kant gestapeld kan worden.
- Vierkante kelderflessen voor jenever blijven in gebruik.
In de mal geblazen na ca. 1830
- Flessen in een mal geblazen, met gietnaden en vaak een naam of merk in het glas; vanaf ca. 1900 machinaal gemaakt (naad tot aan de mond).
De bodem
- Pontilmerk (ruw litteken in het midden van de bodem) = met de hand geblazen, meestal vóór ca. 1850.
- Diepe opgestoken bodem (kick-up) bij wijnflessen in alle periodes.
- Naad tot aan de mond = machinaal, na ca. 1900.
Stappenplan
- Vorm: Lange hals en bolle buik = 1650–1690. Breed en laag (ui) = 1690–1740. Hoog en cilindrisch = na 1740.
- Bodem: Pontilmerk = handgeblazen.
- Naden: Geen naden = vrij geblazen. Naden tot de schouder = mal. Naad tot de mond = machinaal.
- Mond: Opgelegde glazen ring onder de mond = handwerk; strakke gelijke mond = later.
- Glas: Bijna zwart, dik glas = 17e–18e eeuw; dun, lichtgroen of helder = later.
Meer voorbeelden en het zoekbare register: schatbaar.nl/flessen.html · Wat is het waard? Scan het op schatbaar.nl