SchatbaarDeterminatiekaartScan een object
☰ MenuDeterminatiekaart
Schatbaar

VOC-porselein

Chinees en Japans exportporselein, 1600–1800 · determinatiekaart

Per periode

Kraakporselein ca. 1600–1650
  • Dun, blauw-wit porselein met vakken langs de rand, uit de Wanli-periode. De naam komt van de Portugese kraakschepen; in 1603 werd de Santa Catarina gekaapt en de lading in Amsterdam geveild.
  • Ook in scheepswrakken zoals de Witte Leeuw (1613).
Overgangsperiode en Japan 1650–1700
  • Na de val van de Ming-dynastie (1644) stokt de Chinese export; de VOC haalt porselein uit Japan (Arita, Imari) via Deshima.
  • Het overgangsporselein met verhalende taferelen en tulpen.
Kangxi 1700–1730
  • Zeer fijn blauw-wit en famille verte uit de Kangxi-periode (1662–1722); Chinees Imari met rood, goud en blauw.
  • Decors als de Lange Lijs en bloemmanden.
Qianlong en famille rose 1730–1800
  • Famille rose (roze emaillen, vanaf ca. 1720), wapenporselein op bestelling, en grote hoeveelheden blauw-wit theegoed.
  • De lading van de Geldermalsen (1752), bekend als de Nanking Cargo.
19e eeuw en later na 1800
  • Na het einde van de VOC (1799) export via andere handelaren; Kanton-porselein en latere nabootsingen.

Echt Chinees of later?

  • Oud exportporselein is hard en doorschijnend, met vaak een iets grijsblauwe glazuur en kleine "maanputjes" en zandresten aan de voetrand.
  • Een rond zesteken- of vierteken-merk zegt weinig: keizersmerken werden veel nagemaakt.
  • Scherven uit de bodem zijn goed te dateren aan decor en scherf; complete stukken uit wrakken hebben een vaste datum.

Stappenplan

  1. Porselein of aardewerk?: Porselein is hard, wit door en door en klinkt helder; Delfts is zacht met een gekleurde scherf.
  2. Decor: Vakken (kraak), verhalend (overgang), famille verte of rose, Imari.
  3. Voetrand: Zand, ongeglazuurde rand en slijtage.
  4. Merk: Vergelijk met Porseleinmerken, maar vertrouw er niet blind op.

Meer voorbeelden en het zoekbare register: schatbaar.nl/vocporselein.html · Wat is het waard? Scan het op schatbaar.nl

Terug naar het register