SchatbaarDeterminatiekaartScan een object
☰ MenuDeterminatiekaart
Schatbaar

Fries antiek

Oorijzers, Fries zilver, stoel- en staartklokken · determinatiekaart

Per periode

17e eeuw 1600–1700
  • Brandewijnkommen: zilveren kommen met twee oren, gebruikt bij feesten en kraamvisites, typisch voor Friesland en Groningen.
  • Het voorloper-oorijzer: een smalle metalen beugel om het hoofd, onder de kap.
18e eeuw 1700–1800
  • Fries zilver bloeit: stadskeuren van Leeuwarden, Sneek, Bolsward, Franeker, Harlingen, Dokkum en andere steden; knottekistjes en loderein-doosjes.
  • De Friese stoelklok: een wandklok op een houten "stoel", met beschilderde wijzerplaat en vaak versierde zijkanten.
19e eeuw 1800–1900
  • Het oorijzer wordt een brede, glanzende kap van zilver of goud met versierde uiteinden (boeken), gedragen bij de zondagse dracht.
  • De Friese staartklok met de slinger in een lange kast (de staart); veel klokken uit Joure en omgeving.
20e eeuw na 1900
  • De klederdracht verdwijnt; oorijzers en klokken worden verzamel- en erfstukken. Veel latere klokken zijn reproducties.

Waar let je op?

  • Fries zilver dateer en plaats je met de keurmerken: stadsmerk, jaarletter en meesterteken (zie Zilvermerken).
  • Oorijzers: de breedte, het materiaal (zilver of goud) en de versiering van de boeken veranderden met de tijd; latere oorijzers zijn breder.
  • Klokken: kijk naar het uurwerk (handwerk of fabriek), de wijzerplaat en of kast en uurwerk bij elkaar horen; veel stoel- en staartklokken zijn later samengesteld of nagemaakt.

Stappenplan

  1. Soort: Oorijzer, zilver, klok of munt.
  2. Merken: Zilvermerken, maker op de wijzerplaat of het uurwerk.
  3. Vorm en versiering: Vergelijk met de voorbeelden per periode.
  4. Echtheid: Let op samengestelde klokken en latere oorijzers.

Meer voorbeelden en het zoekbare register: schatbaar.nl/friesantiek.html · Wat is het waard? Scan het op schatbaar.nl

Terug naar het register